(Xem: 259)
Tổ chức gọi là “Mặt trận Dân tộc Giải phóng miền Nam Việt Nam” (MTDTGPMNVN) hay thường được gọi tắt là “Mặt trận Giải phóng Miền Nam” được thành lập ngày 20 tháng 12, 1960 với mục đích: “Đoàn kết toàn dân, kiên quyết đấu tranh chống đế quốc Mỹ xâm lược và gây chiến, đánh đổ tập đoàn thống trị Ngô Đình Diệm, tay sai đế quốc Mỹ; thành lập một chính quyền liên minh dân tộc dân chủ rộng rãi ở miền Nam, thực hiện độc lập dân tộc, tự do, dân chủ, cải thiện dân sinh, giữ vững hoà bình, thi hành chính sách trung lập, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc, tích cực góp phần bảo vệ hoà bình ở Đông Dương, Đông Nam Á và thế giới."
(Xem: 410)
Mười năm ông Dũng làm Thủ tướng, mười năm đất nước chìm đắm trong những tai họa khủng khiếp. Tai họa Boxit Tây Nguyên. Tai họa Formosa Vũng Áng. Tai họa Vinashine. Tai họa Vinalines. Tai họa nhà máy điện than công nghệ cổ lỗ, máy móc phế thải mọc lên khắp nước, đầu độc môi trường, giết chết sự sống. Nhà máy điện than Cái Lân ngay sát kì quan thế giới Vịnh Hạ Long, Quảng Ninh. Nhà máy điện than Vĩnh Tân, Bình Thuận phủ bụi than giết sự sống cả dải bờ biển giầu đẹp miền Trung. Nhà máy điện than Sông Hậu rải bụi độc giết dần màu xanh thảm lúa đồng bằng sông Cửu Long.
(Xem: 203)
Trong các chuyến công tác của Nguyễn Tấn Dũng dù trong hay ngoài nước đều không thể thiếu được Trần Bắc Hà. Cộng với mối quan hệ gần gũi với Tô Lâm, nên Trần Bắc Hà rất có uy quyền. Chỉ là chủ tịch Hội Đồng Quản Trị của BIDV, tương đương với chức tổng cục trưởng, nhưng Trần Bắc Hà chỉ dưới một người mà trên muôn người. Thời kỳ Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng, hầu hết mọi nguồn vốn vay ODA đều được chuyển qua BIDV và sau đó được giải ngân thông qua BIDV. Bởi vậy Trần Bắc Hà không chỉ thể hiện uy quyền với các doanh nghiệp đang vay hay muốn vay tiền của BIDV mà còn cả với chính quyền của các địa phương.
(Xem: 537)
Hải sinh ra ở tỉnh Thái Bình, lớn lên theo học tại Đại học Bách khoa Hà Nội. Cha của Hải là thông dịch viên cho các cố vấn Trung Quốc tại Việt Nam trong những năm 1950. Hải gia nhập đảng CSVN năm 31 tuổi, khá trể so với các đảng viên cùng thời. Làm đảng viên được 10 năm thì Hải nhảy vào Ban chấp hành Trung ương đảng, Hải phóng lên nhanh hơn cả hỏa tiển S-400. Sự bất thường này làm cho nhiều người nghi ngờ là Hải được một thế lực ngoại bang đưa lên.
(Xem: 455)
Xin anh Thi bình tĩnh, tôi xin nói thẳng, anh Thi và chúng tôi ngồi đây, xét cho cùng đều là bồi bút của đảng. Thân phận chúng ta lầm than lắm, nhục nhã lắm. Anh viết bao tác phẩm nịnh đảng, có bao giờ anh dám mang gương mặt thật của anh ra viết đâu. Anh là kịch sĩ vĩ đại của đảng, đã đóng bao nhiêu vai kịch kẻ khác trừ bản thân mình. Anh không có gương mặt thật trong văn chương, anh là một tên hề cho kẻ cầm quyền mà thôi! Lập tức một chiến sĩ trung thành vô hạn với đảng ngồi sát bên cạnh tôi đứng lên bẻ tay và bẻ cổ tôi là ông Chu Lai, không cho tôi nói…
(Xem: 1194)
Nguyễn Tấn Dũng đã phạm một điều tối kỵ trong cuộc chơi của những người cộng sản cao cấp, đó là đánh người tình của đồng chí mình. Chuyện đánh sân sau còn có thể chấp nhận, nhưng chuyện đánh người tình là điều tối kị vì nó gây vết thương lòng rất đau đớn cho người đàn ông đầy quyền lực như Tư Sang. Không có gì đau đớn hơn khi nhìn người yêu bị đoạ đầy mà không cứu được. Nỗi đau ấy âm thầm, dai dẳng trong lòng người anh hào xứ Long An mãi bao nhiêu năm. Vì lẽ đó, khi tấn công Nguyễn Tấn Dũng, Trương Tấn Sang đã không nề hà lôi con cái, anh em nhà Nguyễn Tấn Dũng vào cuộc.
(Xem: 899)
Ngay sau khi bị can Trần Bắc Hà tuyên bố và bắt đầu thực hiện tuyệt thực từ ngày 12/7/2019, Thiếu tướng Nguyễn Duy Ngọc – Cục trưởng Cục C03 đã nhận được văn bản của Trại 771 thông báo về tình trạng tuyệt thực của bị can và yêu cầu đưa đi bị can này đi chữa bệnh hoặc chuyển trại; đồng thời cũng nhận được báo cáo bằng văn bản về việc bị can vẫn tiếp tục tuyệt thực của hai điều tra viên Cục C03 được cử đến trại 771 để nắm tình hình và động viên bị can. Tuy nhiên Thiếu tướng Nguyễn Duy Ngọc đã không có ý kiến chỉ đạo gì để xử lý tình trạng tuyệt thực của bị can này.
(Xem: 976)
Sau khi bị bắt tháng 11/2018 và tạm giam tại trại T16 Bộ Công an, ông Trần Bắc Hà hoàn toàn minh mẫn, tỉnh táo, sức khoẻ tốt, không có bệnh tật gì. Mỗi lần đi lấy cung, ông ấy đều yêu cầu có luật sư theo luật nhưng không được Thiếu tướng Nguyễn Duy Ngọc, Cục trưởng C03 chỉ đạo đáp ứng, còn các lời khai của ông này chủ yếu là phản bác lại các cáo buộc phạm tội trong hầu hết các vụ việc, các câu trả đều lô gích, sắc sảo, kín kẽ, thông tuệ, không có tình tiết nào sơ hở để bị buộc tội, ông ấy chỉ đuối lý trong vụ án BIDV cho công ty Bình Hà vay vốn thực hiện dự án trại bò tại Hà Tĩnh.
(Xem: 1771)
Tư Sang nham hiểm định chơi trò gạo đã thành cơm, cho quân tung tin ông Trọng chết, có nghĩa muốn phế truất ông, đẩy ông Trọng vào thế khó, nếu đang đi không nổi vậy mà xuất hiện công chúng thì khác nào tự hại mình vì mạch máu chưa ổn. Còn xuất hiện trong tình cảnh như thế hay không xuất hiện đều bất lợi, có thể dẫn dến việc đòi hỏi thay thế ông vì bằng chứng sức khoẻ ông đã quá yếu. Người thay thế sẽ là đàn em của Tư Sang là Xuân Phúc và phó Xuân Phúc.
(Xem: 2554)
Trương Duy Nhất là đối tượng chống đối chính trị cực đoan, hoạt động rất mạnh từ khi ra tù đến nay. Thường xuyên liên kết, móc nối với các đối tượng chính trị trong và ngoài nước, các nhen nhóm nhận là "XHDS" để triển khai các hoạt động chống phá Đảng, Nhà Nước và chế độ.
(Xem: 3801)
Nhà văn Nguyễn Trọng Tạo có bài "Tự dưng lại nghĩ đến tiền" để phản ánh tâm trạng lo âu, chán ngán của người dân trước vấn đề lạm phát tồi tệ nhất tại Việt Nam tính trong 3 năm qua. Từ đó ông hồi tưởng đến câu chuyện đổi tiền ngày xưa đã mang lại thảm ...
(Xem: 5118)
Tết nào tui cũng ngồi nhớ những cái tết thời bao cấp. Thời đó nghèo khổ lắm nhưng vui lắm. Cứ mỗi lần tết đến là háo hức vô cùng. Còn bé thì háo hức đến tết được mặc áo mới, được lì xì, được ăn thịt cá thoả thuê… Tuổi thanh niên thì háo hức được về quê ...
(Xem: 5072)
Thời bao cấp có rất nhiều loại tem phiếu, không thể nhớ hết được. Ví dụ Phiếu chứng nhận máy thu thanh chẳng hạn, tui quên khuấy đi mất. Còn các loại tem gạo, tem vải, tem đường thì nhiều vô kể. Trung ương phát hành rồi về tỉnh còn phát hành tem phiếu ...
(Xem: 4194)
Thời bao cấp trai gái thời thượng không ai gọi là hot boy, hot girl. Không biết miền Nam gọi là gì chứ ở miền Bắc trai gái thời thượng đều gọi là người yêu lý tưởng. Ngay cả cái từ hot hình như cũng chỉ được dùng hơn chục năm trở lại đây thôi, nó bắt ...
(Xem: 3060)
Đã có vài ba phim truyền hình kể về thời bao cấp rồi nhưng chưa có phim nào ghi lại thật đúng thời ấy cả. Mình rất muốn làm một phim về thời bao cấp, làm thật chuẩn để mọi người nhớ lại cái thời đã qua. Nhiều chuyện bây giờ kể lại cho trẻ con chúng nó ...
(Xem: 3487)
Một tuần sau khi tớ tung lên mạng “Phấn đấu kí số 27”, đã có khá nhiều người, đặc biệt là lớp trẻ (từ 50 tuổi trở xuống), comment, gửi message và gọi điện hỏi thăm tớ về những hiện tượng bao cấp mà tớ mới lướt qua vài dòng. Tớ mới chợt nghĩ ra: Ừ nhỉ, ...
PHÊ BÌNH MỚI
17 Tháng Năm 202010:37 SA
Em xin chao Co Huong,
Em ten la Hanh. Co Huong cho Em hoi co phai Co dda tung day tieng Anh lop tieu hoc o Pulau Bidong hay khong? Em o ddao tu 1988-1989 hoc lop Bridge English. Co nhin rat going Co giao cua Em khi xua! Email cua Em la hanhno097@yahoo.com. Xin chao Co, Hanh
bởi 
15 Tháng Năm 202012:59 SA
A very spiritual poem, my dear friend!🌹👍
SỐ LƯỢT XEM TRANG
0
20 Tháng Năm 2020
Bình không chấp nhận vị trí công dân hạng hai mà người ta áp đặt cho mình. Anh không ngần ngại vượt rào khi cần thiết trong thời gian quản chế, để chứng minh rằng mọi thứ áp đặt cvho anh là vô nghĩa. Cũng như rất nhiều người mẹ, người chị, những đứa con... mà tôi nhìn thấy, mới ngày hôm qua còn chưa biết chính trị là gì, mặt xanh tái khi thấy tờ giấy mời của công an, thì hôm nay đó là những người chững chạc và can trường, đối diện và lên tiếng với nhà cầm quyền để đòi công lý cho gia đình, người thân của mình. Họ cũng không chấp nhận một thể chế, với quy chế ngầm về những công dân hạng hai thô bỉ như vậy.
19 Tháng Năm 2020
Ông Trọng có thể không nghe theo ông Sang được không? Cái này khó, bởi ông Tư Sang có một đội ngũ đàn em rất đông người Hà Tĩnh mà ông đã cài được vào trung ương khoá 12, cùng với lực lượng truyền thông hùng hậu có thể gây áp lực dư luận, ông Tư Sang còn có mối quan hệ rất sâu với Trung Quốc và đảng Dân Chủ ở Hoa Kỳ. Nếu kỳ bầu cử ở Mỹ tháng 11 này mà chính quyền Hoa Kỳ rơi vào tay đảng Dân Chủ, mối quan hệ Hoa Kỳ và Trung Quốc nồng ấm trở lại. Chắc chắn Tư Sang sẽ không chỉ có lợi thế từ đám đàn em trong nước, mà còn có cả trợ lực từ đảng Dân Chủ Hoa Kỳ và Đảng CS Trung Quốc.
11 Tháng Năm 2020
Ngoài bản tính hiếu chiến/dã man/tàn bạo, người csVN lại có tính khoe khoang những điều rất nghịch lý, rất phản khoa học, như phi công csVN lái phi cơ, núp trong mây, chờ; khi máy bay Mỹ đến thì phi công csVN này cho máy bay từ đám mây xông ra, bắn hạ máy bay Mỹ. Hay là phi cơ của csVN bị máy bay Mỹ bắn lủng nhiều chỗ, có một lổ thủng rất lớn; phi công csVN này vừa đưa tay “che” lổ thủng vừa bắn hạ máy bay Mỹ vừa đáp an toàn, v.v… Thế là chàng phi công csVN này trở thành anh hùng! Làm anh hùng dễ như thế, thảo nào xã hội csVN có câu: “Ra ngõ gặp anh hùng”! Không những “anh hùng” csVN lái máy bay chuyên “núp” trong mây, chờ mà còn có “anh hùng nhí”, “đồng chí nhí”, “đồng chí gái” trong đoàn quân của cụ Hồ nữa!
07 Tháng Năm 2020
Những kẻ mượn gió bẻ măng, cáo mượn oai hùm như Nguyễn Xuân Phúc không thể trông cậy là người hết lòng vì đất nước. Bởi y chỉ rắp tâm mưu mô vun vén quyền lực cho cá nhân mình, lợi ích cho phe nhóm mình, gia đình nhà mình. Thử nhìn những kẻ ăn chơi trác táng như Thân Đức Nam và những kẻ tham lam, vơ vét như Vũ Chí Hùng, Trần Thị Nguyệt Thu, chúng đài các, kênh kiệu và xa hoa, trái ngược hình ảnh đạp xe đi chợ của bà Ngô Thị Mân, đi làm bằng xe máy của Nguyễn Phú Trường. Nhân dân nào trông chờ vào sự lãnh đạo của Nguyễn Xuân Phúc? Chính Phúc đã biến cuộc đốt lò của ông Trọng thành cuộc trả thù cá nhân, cuộc cướp đoạt cá nhân. Khiến dư luận hoài nghi cả cuộc đốt lò do ông Trọng khởi xướng là thanh trừng bè phái, thâu tóm quyền lực.

Loạn Bút Về Thú Chơi Chữ

20 Tháng Năm 20207:06 SA(Xem: 255)
Loạn Bút Về Thú Chơi Chữ
50Vote
40Vote
30Vote
20Vote
10Vote
00
Dẫn Nhập:

"Đời như giấc chiêm bao"/ Xử thế nhược đại mộng - Lý Bạch. Hãy vui lên, hãy nâng ly lên cùng nhau hát: " Một 'chăm' em ơi, chiều nay một 'chăm' phần 'chăm'...", rồi cùng Nguyên Lạc tui cười chút chơi.

"Laughter is the best medicine/ Cười là liều thuốc vạn năng"

Amedeo Modigliani

.
CÁC CÂU THƠ "ẤN TƯỢNG"
.
Bắt đầu bằng các câu thơ "ấn tượng" của thi sĩ Hoàng Xuân Sơn:
.
Nhắc Đèo Thì Đèo
.
cù mông cù mông
nhột
không?
cù mông đèo đứng
tồng ngồng lõa sương

.
Bài thơ này "chơi chữ", đọc xong tôi có "hứng khởi" loạn bàn sơ lược về thú chơi thanh cao của người xưa - "Chơi Chữ". Tôi hiểu được ít nhiều về thú chơi này từ sách ông Lãng Nhân Phùng Tất Đắc. Xin ghi ra đây vài hàng về ông Phùng:
.
1. Tiểu sử Phùng Tất Đắc 

     Phùng Tất Đắc (1907-2008), bút hiệu Lãng Nhân, Cố Nhi Tân và Tị Tân. Sinh quán Hà Nội. Năm 1954, di cư vào Nam. Từ 1954 đến 1975, phụ trách nhà in Kim Lai và nhà xuất bản Nam Chi Tùng Thư. Năm 1975, tỵ nạn tại Cambridge, Anh quốc. Ông qua đời ngày 29-2-2008.
Các tác phẩm đã xuất bản: Trước Đèn, Chuyện Vô Lý, Chơi Chữ, Cáo Tồn, Giai Thoại Làng Nho, Hán Văn Tinh Túy, Thơ Pháp Tuyển Dịch, Chuyện Cà Kê, Khổng Tử, Tư Mã Quang-Vương An Thạch, Nguyễn Thái Học, Tôn Thất Thuyết, Nghiêm Phục, Hương Sắc Quê Mình, Nhớ Nơi Kỳ Ngộ.
Chơi Chữ, Giai Thoại Làng Nho là hai tác phẩm được nhiều người thích đọc trước 1975.
Tư liệu tôi tham khảo để viết bài này từ sách “Chơi Chữ” do Nam Chi Tùng Thư xuất bản năm 1970.
.
2. Vài trích đoạn lý thú trong sách Chơi Chữ:
.
- Mở đầu tác phẩm Chơi Chữ, ông Phùng viết:

“Nghề chơi cũng lắm công phu“, huống hồ chơi… chữ!
Chơi chữ cần có những yếu tố không phải ai cũng gom được đủ: có học đã đành, nhưng còn phải có tàị.
Học có hàm súc, mới biết dùng chữ cho rành rẽ, dùng điển cho đích đáng, khiến câu văn ít lời mà nhiều ý; tài có mẫn tiệp, mới lĩnh hội được mau lẹ những nét trội trong một cảnh huống, và diễn xuất ra một cách nhanh chóng, đột ngột, hồ như là tự nhiên.
   Trong văn chương ta, có nhiều lối chơi: Thơ, phú, câu đối, tập Kiều ..., sử dụng lối nào là tùy theo tình, theo cảnh, theo cách cấu tứ mà phô diễn ra cho phù hợp với nguồn cảm hứng trong giờ phút đó của nhà văn.
Hai cách chơi chữ trong tiếng Việt được thấy nhiều nhất là "Nói Lái" và dùng chữ "Đồng Âm Khác Nghĩa".
.

NÓI LÁI

1. Do tiếng Việt là ngôn ngữ độc âm, nhờ thế rất dễ dàng trong lối Nói Lái. Hẳn ai cũng đều từng nghe câu này:
.
“Vấn đề khó khăn nhất bây giờ là chuyện đầu tiên“.
Đầu tiên nghĩa là tiền đâu.

- Và ai cũng hiểu câu này:
“Bàn cho nhiều rồi thì cũng vũ như cẩn mà thôi”.
Khi nghe câu này lần đầu tiên, tôi không hiểu. Ngẫm nghĩ một hồi mới nghĩ ra: Vũ Như Cẩn nghĩa là Vẫn Như Cũ!

- Với phái nam, nếu được ai khen mình là Người Sáng Chói thì không nên vội mừng vì có thể họ bảo mình là Người Sói Trán.
- Còn với phái nữ, lỡ được ai khen trông giống Hương Qua Đèo thì coi chừng họ đang bảo mình là Heo Qua Đường!
- Có khi nói lái được nâng lên một mức khó hơn khi kết hợp với chữ Hán Việt.
Nhà văn Lãng Nhân đã ghi lại câu nói lái sau đây:

“Nam Đáo Nữ Phòng, Nam Bất Chính“

   Nam Bất Chính là người nam không chính đáng, không đàng hoàng: Người nam vào phòng người nữ là không chính đáng, không đàng hoàng.
   Vậy, nếu Nữ Đáo Nam Phòng thì sao?

“Nữ Đáo Nam Phòng, Thạch Bất Truy“

Người nữ vào phòng nam thì Thạch Bất Truy? "Thạch Bất Truy" là gì?
Muốn hiểu cụm từ  bí hiểm này ta phải dịch từng chữ một:
Thạch là Đá, Bất là Không, Truy là Theo: Thạch Bất Truy là  "Đá Không Theo"

Đồng Âm Khác Nghĩa

“Chơi Chữ” còn nhắc tới một giai thoại về Đồng Âm Khác Nghĩa:
   Báo Trung Bắc do hai ông Nguyễn Đỗ Mục và Dương Bá Trạc chủ trương, một lần đã ra câu đối như sau:

   Vợ cả vợ hai, hai vợ cùng là vợ cả

Nghe tưởng chừng đơn giản phải không?

     Nhưng thật ra là một câu đối rất lắt léo: Chữ “cả” theo miền Bắc có nghĩa là “lớn”, cũng có nghĩa là “cùng”. Câu này có 2 nghĩa: Nghĩa thứ nhất: Vợ lớn vợ nhỏ gì đều cùng là vợ. Nhưng nghĩa thứ là: Vợ lớn vợ nhỏ đều cùng là vợ lớn, đều quan trọng không kém gì nhau.
Khó thế nhưng vẫn có nhiều người gởi câu đối về tòa báo. Câu đối được chấm giải nhất là câu sau đây:

   Con nuôi con đẻ, đẻ con há cậy con nuôi.

     Chữ “con nuôi” ở đây có hai nghĩa. Khi dùng làm danh từ, “con nuôi” là người con mình nhận nuôi. Khi là động từ, nghĩa là con cái nuôi mình. Do đó, câu này có hai nghĩa: Nghĩa thứ nhất: Giữa con nuôi và con đẻ, mình không nên nhờ cậy người con nuôi. Nghĩa thứ hai, mình có hai đứa con, vừa con nuôi vừa con đẻ, nhưng một khi đã đẻ con ra được thì chẳng cần nhờ tới đứa nào nuôi hết (há cậy nghĩa là chẳng cần nhờ cậy).

2. Những đoạn trên là của Lãng Nhân – Phùng Tất Đắc. Tôi xin ghi ra thêm vài ý của tôi trích từ bài viết đã đăng trên các trang web:
[ ... Nói lái (Spoonerism) là một trong những biện pháp tu từ trong tiếng việt. Khi nói lái, người ta tráo đổi vị trí của các thành phần của từ (âm đầu, âm cuối, thanh điệu, …) để tạo ra từ mới thường có nghĩa bất ngờ, dí dỏm, khi hiểu ra thường làm bật cười. Nói lái thường đưọc dùng trong văn nói, khẩu ngữ và trong văn học dân gian để trêu đùa, đả kích hay thông báo với ai đó một điều gì bí mật hoặc để tránh những tiếng thô tục.
     Như vậy, nói lái là một hình thức vô cùng độc đáo của ngôn ngữ Việt, với khả năng nhạy bén về tính trào phúng và châm chọc.

Những thí dụ minh họa:

   a.
Các cụm từ nói lái như:  Bùi Giáng = Bán Giùi (Dùi); Thầy giáo = Tháo giày; Hiện đại chỉ tổ hại điện. Đấu tranh rồi biết tránh đâu…
.
Xứ Thủ đức năm canh thức đủ
Kẻ cơ thần trở lại Cần thơ 
- (cơ thần là cô độc)
.
Củ chi. cô bán củ chi?
- Củ sao không chỉ, ông nì chỉ cu? - (Củ chi: tên một Huyện miền Nam) ...]

   b.
Nhớ lại khoảng 1945, có một ông già Quảng Nam, đã chơi trò chơi chữ nghĩa này bằng 4 câu thơ:
.
Chú phỉnh tôi rồi chính phủ ơi
Chú khiêng lên hết chiến khu rồi
Thi đua chi mà thua đi mãi
Kháng chiến trường kỳ khiến chán thôi

.
3. Bà Hồ Xuân Hương có rất nhiều bài thơ nói lái để ghẹo người khác. Nhà thơ Xuân Diệu đã gọi Hồ Xuân Hương là "Bà chúa thơ Nôm" (1772-1822). Thơ của bà vừa thanh vừa tục nhất là thơ nói lái. Sẽ ghi ra một bài thơ tiêu biểu của bà ở dưới
.

CÂU ĐỐI
.
1.Thú chơi câu đối từ đâu có?

   Các cụ xưa rất thích làm thơ Đường luật: Thất ngôn bát cú - 7 chữ 8 câu, một thể thơ có niêm luật ... rất nghiêm ngặt. Đặc biệt nhất là 2 cặp 3-4 và 5-6 (Cặp 3-4: Thực; 5-6: Luận). Trong các cặp này chữ đối nhau: Danh từ đối danh từ, tỉnh từ đối tỉnh từ, thanh bằng đối với thanh trắc vân vân. Thí dụ bài thơ sau đây của Hồ Xuân Hương: "Chùa Quán Sứ"
.
Chùa Quán Sứ

Quán Sứ sao mà cảnh vắng teo
Hỏi thăm sư cụ đáo nơi neo?
Chày kình tiểu để suông không đấm
Tràng hạt vãi lần đếm lại đeo
Sáng banh không kẻ khua tang mít
Trưa trật nào người móc kẽ rêu
Cha kiếp đường tu sao lắt léo
Cảnh buồn thêm ngán nợ tình đeo.

(Hồ Xuân Hương)
.
Các bạn thấy cặp Thực: "Chày kình tiểu để suông không đấm/ Tràng hạt vãi lần đếm lại đeo" và cặp Luận: "Sáng banh không kẻ khua tang mít/ Trưa trật nào người móc kẽ rêu" các chữ đối nhau sát sao.
Thú chơi câu đối chắc phát xuất từ các cặp thơ nầy.
.
2. Các câu đối nổi tiếng

Sau đây tôi xin dẫn ra các câu đối nổi tiếng ai cũng biết:
.
Vũ vô kiềm tỏa năng lưu khách
Sắc bất ba đào dị nịch nhân

(Đàm Thuận Huy và Nguyễn Giản Thanh)
(Mưa không phải then khóa mà giữ được khách/ Sắc đẹp không phải sóng gió mà nhấn chìm được người)
.
Ai công hầu, ai khanh tướng, vòng trần ai, ai dễ biết ai
Thế Chiến Quốc, thế Xuân Thu, gặp thời thế, thế thời phải thế

(Đặng Trần Thường ra đối để trả thù, Ngô Thì Nhậm đối lại)

Và giai thoại hai câu để đời trước khi lên pháp trường  của Cao Bá Quát:

Ba hồi trống dục đù cha kiếp
Một nhát gươm đưa đéo mẹ đời



3. Vài câu đối trong sách Chơi Chữ của Lãng Nhân  

- Cụ Yên Đổ đùa một ông quan võ chột mắt:

Cung kiếm ra tay, thiên hạ đổ dồn hai mắt lại
Triều đình cử mục, anh hùng chỉ có một ngươi thôi

  - Ông Trần Bình là tay hay chữ. Một bữa ngồi uống rượu với 2 bạn: Ông Vi có bộ răng đẹp, nhưng răng giả; ông Quốc có hai vợ nhưng hiềm nổi tuổi ông đã cao và đang giở màu tu tỉnh. Ông Trần đọc hai câu đũa như sau:

Hàm răng mang nặng, hàm răng giả
Túi đạn đeo thừa, túi đạn chay

   Có ý nói hai ông bạn tuy là quan đại thần, nhưng trông kỹ ra thì trên dưới chẳng … ra "thể thống" gì cả

  - Cô Tư Hồng, tay cừ khôi trong những bà xung phong làm kỹ nghệ lấy Tây, là người tháo vát. Cô Hồng đóng góp gạo phát chẩn cho dân đói được vua ban hàm tứ phẩm, ông cụ thân sinh cô cũng được tặng phong.Ông Trần Bình mừng bằng câu đối: 
.
Mừng Cô Tư Hồng
Bốn chữ sắc phong hàm cụ lớn
Ba thuyền tế độ của bà to
.
"Hàm cụ" đối với "của bà" thật xứng đáng với hai người được ân thưởng.
.
4. Vài chuyện vui về câu đối

- Đây là câu đối trong bài thơ Chữ Nhàn của Nguyễn Công Trứ mà các học sinh trung học trước 1975 ai cũng biết:
.
Thị tại môn tiền náo
Nguyệt lai môn hạ nhàn

.
(Chợ trước cữa thì ầm ĩ
Trăng đến dưới cữa thì nhàn rỗi)
.
Nhàn:  間 - nhàn hạ, rảnh rỗi. Chữ Nguyệt trong chữ Môn
Náo:     - ầm ĩ. Chữ Thị trong chữ Môn
.
- Sau đây là các câu đối vui:

Danh ngôn Hán Việt có câu:
.
Bần cư náo thị vô nhân vấn
Phú tại thâm sơn hữu viễn tầm

.
(Nghèo ở chợ đông không đứa hỏi/ Giàu nơi núi thẳm lắm người tìm thăm)
.
Truyện tiếu lâm về câu đối nầy:

Trong các tiệc rượu được các “ông thần ve chai” nam bộ tôi sửa lại như sau:
.
Bần cưa ván ngựa đen như sắn
Mọc cặp mé sông đứng chết trân
.
Hay:
.
Bần cưa khúc bự vô phương vác
Cú tại màng tang đứng chết trân

 ( Ý tôi: - Ông này đúng là ngớ ngẩn, cưa thành nhiều khúc nhỏ thì vác được chứ gì, phải không?)
Hoặc:
.
Bần cưa ván ngựa vô phương đóng
Cú tại màng tang đứng chết trân

.
- Sau đây là chuyện vui tôi tham khảo từ cụ Lãng Nhân Phùng Tất Đắc, viết lại theo văn riêng mình:
.
   Lúc xưa, nhà các cụ Đồ thường ngăn ra thành hai phần bằng tấm vách mỏng: Phần trước dùng làm phòng dạy học, dạy dăm trẻ "tri hồ giả dả"; phần sau dùng cho sinh hoạt của ông bà Đồ.
   Một sáng nọ, cụ Đồ đanh giảng bài nhưng thấy trò A lơ đãng, không chịu lắng nghe. Đến buổi trưa dạy xong, ông cho học trò về, nhưng giữ lại A , bắt quỳ giữa phòng học và nói:
- Ta sẽ ra cho mi một câu hỏi đối vì tội lơ đãng không chịu siêng năng học; nếu mi đối được thì ta cho về, còn nếu không được thì phải qùy tại đây cho đến tối.
Ông nhìn ra trước cửa, xong ra câu hỏi đối:

Tiền đình kiến nhất điểu, thanh bất thanh huỳnh bất huỳnh, thanh huỳnh.
(Cửa trước  thấy 1 con chim, xanh không xanh vàng không vàng, xanh vàng)

Xong ông Đồ đi vào phòng sau gặp bà Đồ.
 Quỳ gãi đầu mãi một lúc mà vẫn chưa tìm được câu để đối, tên A mới lén chạy đến vạch vách, kê mắt nhìn phòng sau, đang có tiếng động lạ. Mặt A hớn hở, chạy trở lại giữa phòng học quỳ.
Chậ̣m một lúc sau, cụ đồ trở ra và hỏi:
- Sao, đối được chưa? Nói ta nghe
- Dạ thưa thầy, đây câu của thầy:
"Tiền đình kiến nhất điểu, thanh bất thanh huỳnh bất huỳnh, thanh huỳnh".
Con xin đối như vầy:
"Hậu phòng ngộ nhị nhân, cục bất cục kịt bất kịt, cục kịt"
(Phòng sau gặp 2 người, cục không cục kịt không kịt, cục kịt)

"Âm thanh" mà đối với màu sắc thì quá tuyệt phải không các bạn?
.

VỀ BÀI THƠ "NHẮC ĐÈO THÌ ĐÈO"
.
   Trở lại bài thơ Nhắc Đèo Thì Đèo của Hoàng Xuân Sơn trên, đây là bài thơ "chơi chữ"- nói lái và dùng chữ Đồng Âm Khác Nghĩa: "cù mông đèo đứng". Cù Mông là đèo Cù Mông ở miền Trung, và cũng là ... cù mông. Còn "đèo đứng" thì cũng 2 nghĩa chắc không cần bàn thêm, phải không?
.
1. Nói lái

Thấy thi sĩ Hoàng viết và các bạn bàn về "đèo", tui "hồ hởi phấn khởi" đóng góp bằng trích đoạn sau đây bài viết của tôi cho vui:
.
[ ... Làng nọ ở Đèo Ngang, nghèo khổ quá nên cầu xin ông Trời giúp cho bớt khổ. Ông Trời bảo:
-- Các ngươi mang tên Đèo Ngang, vị tất phải "đang nghèo". Than với thở cái nỗi gì. Này, đổi sang tên Đèo Nghếch là toại nguyện ngay.
   Quả thật, sau đó dân làng "đếch nghèo": Ai nấy ăn nên làm ra, nhà cao cửa rộng, con đàn, cháu đống.
Nhưng chẳng bao lâu sau dân làng lại nghèo xác, nghèo xơ. Dân làng ơi ới gọi ông Trời.
Ông Trời tỉnh bơ phán:
-- Ôi, các ngươi đông con thế, nuôi sao nổi. Muốn thoát nghèo, các ngươi e phải đổi tên lần nữa. Này nhé, đổi sang tên Đèo Đứng là được việc... (Xin được miễn giải thích thêm) ...]  [Bàn Về Nói Lái - Nguyên Lạc]

2. Đồng Âm Khác Nghĩa

 "Ấn tượng" nhất trong bài thơ trên là câu:

"cù mông đèo đứng"
- Đã cù mà bảo đừng là thế nào? - HXS
.
3. Câu đối
Từ câu thơ có đèo "Cù Mông" trên, một bạn thi sĩ - người có nhiều bài viết trên Thư viện Hoa Sen - đã ra câu hỏi đối:
.
a. Câu đối bình thường:
.
- ĐẾN CÙ MÔNG ĐỢI NGƯỜI QUÂN TỬ
Tôi xin đối
-VỀ CỦ CHI MẮNG ĐỨA TIỂU NHÂN
.
b. Câu đối không bình thường:

Trong câu đối này có dùng "nói lái", vì "nhạy cảm" không tiện ghi ra, tôi xin chừa trống cặp chữ XY và WZ rồi nhờ các bạn "điền vào chỗ trống cho hợp nghĩa". Xin mời:
.
- ĐẾN CÙ MÔNG, "X Y" ĐỢI NGƯỜI QUÂN TỬ
-VỀ CỦ CHI, "W Z" MẮNG ĐỨA TIỂU NHÂN
.
Các bạn nghĩ sao?
Các bạn nào có câu đối hay xin đóng góp, xem như tấm lòng tưởng nhớ tiền nhân, tưởng nhớ  đến thú chơi thanh cao của người xưa, đã dần dần bị mai một.
Chắc chắn rất ít người trẻ ngày nay biết đến thú chơi tao nhã này!
.
Nguyên Lạc
..............
Nguồn: Giai Thoại Làng Nho, Chơi Chữ của Lãng Nhân. Internet ...
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn
DANH SÁCH TÁC GIẢ