Kiến nghị xem xét lại Quyết định Giám đốc thẩm đối với vụ án Hồ Duy Hải
Tóm lược nội dung:
Các chứng cứ cho thấy Hồ Duy Hải không phải thủ phạm
(1) Bản kết luận giám định dấu vân tay của Hải không trùng khớp với dấu vân tay của nghi phạm thu được ở hiện trường. Đây là chứng cứ khoa học khách quan, chỉ nguyên chứng cứ này là đủ để khẳng định Hải không phải hung thủ. Đây là giá trị khoa học của chứng cứ đường vân mà ngành điều tra hình sự trên thế giới đều áp dụng. Ở Việt Nam lâu nay cũng thế. Ngay trong vụ án cũng có 144 người tình nghi khi được so sánh dấu vân tay không trùng khớp thì đã được loại bỏ ra khỏi vòng điều tra.
(2): Bản khai đầu tiên của Hồ Duy Hải không nhận tội. Đây là tài liệu mà quá trình xét xử sơ thẩm, phúc thẩm trước đó không biết tới do bị bỏ ra ngoài hồ sơ vụ án. Chỉ đến khi Viện kiểm sát nhân dân tối cao kháng nghị mới cho biết là bản khai đầu tiên ngày 20/3/2008 Hải không nhận mình là thủ phạm và trình bày diễn biến việc làm tối hôm đó. Chứng cứ này phù hợp và củng cố cho bằng chứng (1).
(3) Lời khai của các nhân chứng Hồ Văn Bình và Đinh Vũ Thường
Đây là những người lần lượt đến Bưu điện cầu Voi tối hôm 13/8/2008 đã nhìn thấy một thanh niên ngồi nói chuyện với hai cô gái trong bưu điện, theo lời khai của anh Hồ Văn Bình thì lúc ấy là đã hơn 19 giờ, còn thời điểm anh Đinh Vũ Thường nhìn thấy thì dữ liệu cuộc gọi tại bưu điện là 19 giờ 39 phút 22 giây.
Cũng theo kết quả xác minh điều tra của cơ quan điều tra thì tối hôm đó: Khoảng 19 Hải đi đến tiệm cầm đồ để cầm chiếc điện thoại để trả tiền thua độ bóng đá. Cơ quan điều tra xác định trong lúc làm thủ tục cầm cố chiếc điện thoại Hải đã nhận cuộc gọi của Võ Lộc Đang, dữ liệu cuộc gọi còn lưu lại trên hệ thống thông tin mạng điện thoại cho thấy đó là lúc 19 giờ 13 phút 39 giây. Sau khi hoàn tất cầm cố điện thoại Hải đi gặp Võ Lộc Đang.
Khớp nối các thông tin với nhau thì thấy rằng: Lúc hơn 19 giờ anh Hồ Văn Bình để xe ở Bưu điện có nhìn thấy một thanh niên ngồi trên ghế salon nói chuyện với chị Hồng, đó không phải là Hồ Duy Hải, vì cũng khoảng hơn 19 giờ Hồ Duy Hải đang ở tiệm cầm đồ.
Với diễn biến và các mốc thời gian như vậy áp dụng theo nguyên tắc suy đoán vô tội thì lời khai của nhân chứng Hồ Văn Bình và Đinh Vũ Thường phù hợp củng cố cho các bằng chứng (1), (2) cho thấy Hồ Duy Hải không phải là thủ phạm.
Trong vụ án không có lời khai nhân chứng hoặc chứng cứ vật chất nào cho thấy Hồ Duy Hải là thủ phạm. Căn cứ kết tội chỉ dựa vào các biên bản ghi chép lời khai nhận tội được cho là có nội dung khai báo khớp với hiện trường mà nếu không phải là thủ phạm thì không thể nào biết được.
Căn cứ kết tội như thế không lý giải được sự tồn tại của các bằng chứng (1), (2), (3). Ngoài ra, vụ án có rất nhiều đồ vật chứa dấu vết tội phạm như thớt gỗ, ghế gấp, dao inox, bát đũa ăn trên bếp, cốc nước trên bàn khách, mẫu máu được thu giữ, nhưng cơ quan điều tra không đưa ra được vật chứng nào cho thấy Hải là thủ phạm. Những đồ vật như vòng vàng, nhẫn vàng của nạn nhân, sim card của bưu điện, chiếc máy điện thoại di động của Bưu điện được hai nhân viên sử dụng, được cho là bị người phạm tội lấy đi, đều không thu giữ lại được.
Chỉ dựa vào lời khai nhận tội của Hải, dù được cho là có tới 25 biên bản lời khai nhận tội, song về bản chất cũng chỉ là một bằng chứng lời khai. Việc kết luận Hồ Duy Hải là thủ phạm đã vi phạm pháp luật nghiêm trọng về việc sử dụng bằng chứng lời khai theo Điều 98 Bộ luật tố tụng hình sự “Không được dùng lời nhận tội của bị can, bị cáo làm chứng cứ duy nhất để buộc tội, kết tội.”
Trong vụ án chỉ có một chứng cứ kết tội là lời khai, trong khi có các chứng cứ (1), (2), (3) cho thấy Hồ Duy Hải không phải thủ phạm. Khi đối chiếu so sánh định lượng giữa các chứng cứ như vậy đúng ra cần phải xác định không đủ căn cứ để kết tội Hồ Duy Hải. Việc kết luận Hồ Duy Hải là thủ phạm theo đó vi phạm nghiêm trọng quy định pháp luật về nguyên tắc suy đoán vô tội tại Điều 13 Bộ luật tố tụng hình sự.
Theo quy định tại Điều 404 thì khi có căn cứ xác định quyết định của Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao có vi phạm pháp luật nghiêm trọng nếu Chánh án Tòa án nhân dân tối cao đề nghị thì Hội đồng Thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao mở phiên họp để xem xét lại quyết định.
Ngô Ngọc Trai
