BÀI ĐỌC NHIỀU NHẤT
(Xem: 36612)
(Xem: 33537)
(Xem: 33312)
(Xem: 24871)
SỐ LƯỢT XEM TRANG
0

Thơ Bế Kiến Quốc

28 Tháng Hai 201212:00 SA(Xem: 494)
Thơ Bế Kiến Quốc
51Vote
40Vote
30Vote
20Vote
10Vote
51
 HOA HỤÊ 

 Hoa huệ trắng và bức tường cũng trắng
 Sao bóng hoa trên tường lại đen?
 
 Em đừng nhìn đi đâu thế em
 Anh không biết vì sao, ai có lỗi...
 Nhưng mãi mãi vẫn còn câu hỏi
 Sao bóng hoa trên tường lại đen?
 
 Bế Kiến Quốc
 (1949 - 2002)
 
 Bài thơ đưa ta đến một cảm giác với bao mâu thuẫn của tình yêu:

 Hoa huệ trắng và bức tường cũng trắng
 Sao bóng hoa trên tường lại đen?

 Màu hoa huệ trắng đặt trước một bức tường cũng trắng như sự trắng trinh thơm ngát ở người con gái, mơ mộng và nên thơ. Nhưng:

 Sao bóng hoa trên tường lại đen?

 Đó lại là hai mặt mang đầy kịch tính. Tôi nói “kịch tính” ở đây, bởi vì: Bông hoa nào dù trắng trong và hương ngát bao nhiêu chăng nữa, nhưng khi bóng của nó hắt lên tường thì đều thành màu đen cả (nghĩa đen)!...Ý là tình yêu đã mang đến cho ta niềm vui sướng, hạnh phúc vô biên - Ngược lại, tan vỡ cũng gây không ít những đau đớn và thất vọng. Cái mâu thuẫn ấy có mấy đôi trai gái không thường vấp phải? Nhà thơ Bế Kiến Quốc đã sử dụng hình tượng bóng đen đó (nhưng theo nghĩa bóng), để nói lên nỗi lòng mình đang tan nát.

 Henrich Haine một nhà thơ lớn nước Đức (1797-1856), trong bài thơ "Những hoa hồng tím nhạt" đã viết:

 Em có hiểu vì đâu?
 Những hoa tím im lặng
 Trêncánh đồng xanh mầu?

 Tình cảm đồng điệu từ những bông hoa tím được nhà thơ sử dụng chỉ cốt bộc lộ nỗi đau thầm nén của lòng người con trai trên cánh đồng xanh mướt, tha thiết tình yêu kia! Ông viết tiếp:

 Vì sao trên không trung
 Chim sơn ca than khóc?
 Vì sao đoá hoa thơm
 Tỏa một mùi chết chóc?

 Hình ảnh bông hoa được sử dụng thêm một lần nữa nhưng ở mức độ cao hơn, khốc liệt hơn - Rằng, một đóa hoa thơm cũng mang nỗi khổ hạnh khi trái tim tình yêu người bị đớn đau. Như lời của Nguyễn Du:

 Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ?

 Việc sử dụng hình ảnh bông hoa để nói về tình yêu của nhà thơ Bế Kiến Quốc và Henrich Haine khác nhau là ở chỗ: Hình ảnh của nhà thơ Đức thông qua trạng thái ở bông hoa mà biểu đạt nỗi xót xa về tình cảm , hay sự quặn thắt trong lòng người - Nhưng bông hoa trong bài thơ "Hoa huệ" thì lại được xây dựng hẳn thành một biểu tượng cho tình yêu!

 Anh viết bài thơ này từ năm 1969, khi còn là một sinh viên trường Đại học Tổng hợp. Nghe nói những năm tháng ấy các sinh viên của trường anh thường lập ra những nhóm thơ, tìm tòi nhiều, cả thơ trong nước và thơ thế giới. Bài thơ đã ảnh hưởng trường phái thơ tượng trưng của văn học châu Âu. Tuy nhiên, đó là sự ảnh hưởng về phương pháp sử dụng hình tượng nghệ thuật thể hiện, tư duy thơ vẫn bắt nguồn từ tình cảm bản thân trong đời sống tình yêu lứa đôi, dồn nén của trái tim mà ra. Cho nên bài thơ tuy viết theo dạng biểu tượng xúc tích nhưng tình cảm vẫn tha thiết, đằm thắm:

 Em đừng nhìn đi đâu thế em
 Anh không biết vì sao, ai có lỗi...

 Sau hai câu đầu đưa ra sự đối ngược giữa hình ảnh bông hoa trắng với cái bóng trên tường lại đen, tác giả bắt ngay vào diễn tả trạng thái riêng tư - Đó là sự trách cứ người yêu hờ hững chăng? Anh tiếc nuối hay anh phân bua về sự tan vỡ ấy? Câu thơ:

 Anh không biết vì sao, ai có lỗi?

 Ta thấy lòng nhà thơ vẫn còn rất tha thiết với người con gái năm xưa, dù mối tình đã tan có thể không bao giờ còn hàn gắn lại được. Tuy có đôi chút yếu lòng nhưng thơ không rơi vào bi lụy. Có vẻ trách đấy mà đâu có trách, cảm hóa ta về một mối tình đẹp và trong sáng.

 Tất cả chỉ có sáu câu . Hai câu kết tác giả trở lại với hình ảnh của bông hoa và cái bóng đen trên tường, khóa bài thơ lại:

 Nhưng mãi mãi vẫn còn câu hỏi
 Sao bóng hoa trên tường lại đen?

 Cái bóng đen của bông hoa in trên nền tường trắng là một bóng... buồn! Câu hỏi:

 Sao bóng hoa trên tường lại đen?

 mãi mãi còn day dứt, trăn trở trong trái tim người con trai! Nhìn "bóng hoa đen"... lòng anh lại càng xa xót về một kỷ niệm đã xa xưa. Sự đối ngược giữa hình ảnh bông hoa trắng và bóng đen tự thân đã mang theo một quan điểm triết lý về sự hợp tan, lành dữ trong trời đất. Đó cũng chính là ý nghĩa tự nhiên của tình yêu và cuộc sống, vừa hạnh phúc mà lại vừa đau khổ!

 Nhà thơ Bế Kiến Quốc đã tạo nên bức tranh "Hoa huệ" không kém phần độc đáo.

 Phạm Ngọc Thái
Gửi ý kiến của bạn
Tắt
Telex
VNI
Tên của bạn
Email của bạn